English    Türkçe

Kongreye Kalan Süre:


Sınav Kaygısı ve ACT: Değerli Bir Hayat mı? Sadece Kazanmak mı?
  
Konuşmacı: Saadet Yapan

30 Ekim 2021, Cumartesi -- 16.30 - 17.50

Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) kabul, bilişsel ayrışma, an ile esnek temas, bağlamsal-benlik, değerler ve değer-odaklı davranış olmak üzere her biri birbiriyle ilişkili olan altı süreci kullanarak psikolojik esnekliği arttırmayı amaçlayan bir bilişsel-davranışçı yaklaşımdır (Hayes vd., 2013; Herbert ve Formnan, 2011). Psikotik bozukluklar (Bach ve Hayes, 2002); obesesif kompulsif bozukluk (Twohig vd., 2006), kaygı bozuklukları (Swain vd., 2013) gibi bir çok psikiyatrik bozuklukta etkisi randomize kontrollü çalışmalarla gösterilen ACT’in etkisinin incelendiği bir diğer duygusal zorluk ise sınav kaygısıdır (Aydın ve Aydın, 2020; Brown, 2011; Saeed vd., 2016; Zettle, 2003, Yapan vd., 2021).

Öğrencilerin akademik performanslarını sergilemelerine engel olan sınav kaygısı nedeniyle (Cassady ve Jhonson, 2002) zaten zorlu olan üniversite hazırlık süreci gençler için daha yıpratıcı hale gelebilmektedir. Sınav kaygısı sadece başarıyı olumsuz etkilemekle kalmamakta aynı zamanda depresyon, somatik şikayetler, uyku problemleri, gibi duygusal ve fiziksel birtakım zorlukları da beraberinde getirmektedir (Beidel vd., 1991; Köse, Yılmaz ve Göktaş, 2018; Lee ve Larson, 2000; Yıldırım, 2007; Steinmayr, 2016). Bu nedenle öğrencilerin sınav kaygısı ile baş etme becerileri kazanmalarına yardımcı olmak sınav performanslarının ve yaşam kalitelerinin artması için önemlidir. Araştırmacılar sınav kaygısı yaşayan öğrencilerin yaşadıkları fizyolojik, zihinsel, duygusal, davranışsal zorlukların kabul temelli stratejilerle ilişkili olduğunu, bu öğrencilerin kabul temelli tekniklerden de fayda göreceğini belirtmişlerdir. (Brown vd., 2011). Kabul temelli terapilerin öncü yaklaşımı olan ACT’in sınav kaygısına etkisini inceleyen yurt içi ve yurt dışı çalışmaların sayısı sınırlı olmakla birlikte, yapılan araştırmaların olumlu sonuçlar verdiği görülmektedir (Aydın ve Aydın, 2020; Brown, 2011; Saeed vd., 2016; Zettle, 2003, Yapan vd., 2020).

Bu çalışma grubu ACT’in sınav kaygısını ele alış biçimine yönelik teorik bilgileri ve yaşantısal egzersizleri içeren pratik uygulamaları içerecektir. Öncelikle ACT perspektifinden sınav kaygısı ele alınacak, davranış analizi üzerinden sınav kaygısı olan bir vakanın psikoterapide nasıl ele alınabileceği teorik olarak anlatılacaktır. Ardından sınav kaygısı olan gençlerde psikolojik esnekliği artırmak için, altı temel sürece yönelik yaşantısal egzersizler ve metaforlarla uygulama örnekleri yapılacaktır. Çalışma grubuna katılan dinleyicilere ACT’in sınav kaygısına yönelik pratik uygulamaları hakkında temel bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmaktadır.


Kaynaklar:

1. Aydın, Y. ve Aydın, G. (2020). Acceptance and commitment therapy based psychoeducation group for test anxiety: A case study of senior high school students. Pamukkale University Journal of Education, doi: 10.9779/pauefd.584565
2. Bach, P. ve Hayes, S.C. (2002). The use of acceptance and commitment therapy to prevent the rehospitalization of psychotic patients: A randomized controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70(5), 1129–1139. doi: 10.1037//0022-006X.70.5.1129
3. Beidel, D.C., Christ, M.A.G. ve Long, P.J. (1991). Somatic complaints in anxious children. Journal of abnormal child psychology, 19(6), 659-670.
4. Brown, L.A., Hebert, J.D., Hoffman, K.L., Yuen, E.K. ve Goetter, E.M. (2011). A randomized controlled trial of acceptance-based behavior therapy and cognitive therapy for test anxiety: a pilot study. Behaviour Modification Journal, 35(1), 31-53. doi: 10.1177/0145445510390930
5. Cassady, J. ve E. Johnson, R. (2002). Cognitive test anxiety and academic performance. Contemporary Educational Psychology, 27(2), 270-295. doi: 10.1006/ceps.2001.1094
6. Hayes C.S., Levin E.M., Vilardaga P.J., Villatte, L.J. ve Pistorello, J. (2013). Acceptance and Commitment Therapy and Contextual Behavioral Science: Examining the Progress of a Distinctive Model of Behavioral and Cognitive Therapy. Behavior Therapy, 44(2), 180–198. doi: 10.1016/j.beth.2009.08.002
7. Herbert, D.J. ve Forman M.E. (2011). Acceptance and Mindfulness in Cognitive Behavior Therapy: Understanding and Applying New Therapies. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.
8. Köse, S., Yılmaz, Ş.K. ve Göktaş, S. (2018). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygı düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişki. J. Psychiatric Nurs, 9(2), 105-21. doi: 10.14744/phd.2018.05025
9. Lee, M. ve Larson, R. (2000). The Korean ‘examination hell’: Long hours of studying, distress, and depression. Journal of Youth and Adolescence, 29(2), 249-271.
10. Swain, J., Hancock, K., Hainsworth, C. ve Bowman, J. (2013). Acceptance and commitment therapy in the treatment of anxiety: A systematic review. Clinical Psychology Review, 33(8), 965-978. doi:10.1016/j.cpr.2013.07.002
11. Saeed, H., Ahmad, A., Faraj, N., & Mehdi, M.M (2016). The effectiveness of acceptance and commitment therapy (ACT) on test anxiety and psychological well-being in high school students [Special Issue]. Internetional Journal of Humanities and Cultural Studies, 1(1), 1582-1590.
12. Steinmayr, R., Crede, J., McElvany, N. ve Wirthwein, L. (2016). Subjective well-being, test anxiety, academic achievement: Testing for reciprocal effects. Frontiers in psychology, 6, 1-13. doi: 10.3389/fpsyg.2015.01994
13. Twohing, M.P., Hayes, S.C. ve Masuda, A. (2006). Increasing willingness to experience obsessions: acceptance and commitment therapy as a treatment for obsessive-compulsive disorder. Behav Therapy,37(1), 3-13. doi: 10.1016/j.beth.2005.02.001
14. Yapan, S., Murat, M., Yavuz, K.F. (2021). Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Bilişsel Davranışçı Terapi Temelli Psikoeğitim Programlarının Sınav Kaygısına Etkisi. J Cogn Behav Psychother Res, 10(2), 194-208. https://doi.org/10.5455/JCBPR.107866
15. Yıldırım, İ. (2007). Depression, test anxiety and social support among Turkish students preparing for the university entrance examination, Eurasian Journal of Educational Research, (29), 171-184.
16. Zettle, R. D. (2003). Acceptance and commitment therapy (ACT) vs systematic desensitization in treatment of mathematic anxiety. The Psychological Record, 53, 197-215. doi: 10.1007/BF03395440

Kongreye Kalan Süre: